یکی از مهم ترین و اساسی ترین طرق استفاده از فن اوری اینترنت مرور صفحات وب برای دسترسی به وبسایت های متفاوتی است که انواع اطلاعات و سرویس های مختلف را به ما ارائه می کنند و بدون استفاده از این ویژگی استفاده از فضای اینترنت، معنایی نخواهد داشت. مرور صفحات، از ساده ترین عملیاتی است که ما به هنگام دسترسی به اینترنت انجام می دهیم. برای این کار، کافی است که ما از طریق یک ارایه کننده خدمات اینترنت، اقدام به برقراری ارتباط با فضای جهانی اینترنت کرده و سپس از طریق یک نرم افزار مرورگر ( Web Browser )، صفحه مورد نظر خود را فراخوانی کرده و محتویات آن را بخوانیم. صفحات مختلف وبسایت ها را به طرق مختلفی می توان پیدا کرد که مهمترین آنها، دانستن آدرس اینترنتی آنها از قبل و تایپ این آدرس در نوار آدرس نرم افزار مرورگر ( مثلا WWW.Yahoo.com ) یا جستجوی آنها بر اساس کلمه های جستجو در موتور های جستجو مانند google  یا Bing است. برای این کار کافی است که شما کلمه جستجوی مورد نظر خود را در موتور جستجو وارد کرده و موتور جستجو اقدام به ارایه لیستی از وبسایت هایی می کند که شامل کلمه جستجوی مورد نظر شما بوده و شما از بین آنها می توانید سایت و صفحه وب مد نظر خود را انتخاب کرده و مشاهده کنید.

تا اینجای کار، همه چیز بسیار ساده به نظر می رسد. اما امنیت در هنگام مرور صفحات وب به چه معناست ؟ امنیت در هنگام مرور صفحات وب از چند نظر قابل بررسی است.

محافظت از اطلاعات شخصی: در هنگام استفاده از اینترنت، افراد زیادی ممکن است مایل باشند اطلاعات شخصی شما را دریافت کرده و از آن برای مقاصد مختلف استفاده کنند . این به عهده شماست که ضمن استفاده درست از اینترنت، از اطلاعات شخصی خود حداکثر حفاظت را انجام دهید.اولین قدم در این راه این است که از وارد کردن اطلاعات شخصی خود، در وبسایت هایی که کاملا به آنها اعتماد ندارید جدا خودداری کنید.  برای دانستن این که می توان به یک وبسایت اعتماد کرد یا نه، باید دید که از چه طریقی شما به این وبسایت دسترسی پیدا کرده اید. اگر این وبسایت و دارنده آن را می شناسید، خواهید دانست که چه سرویسی از این وبسایت می خواهید دریافت کنید و بنا بر آن اطلاعات لازم را در اختیار آن وبسایت خواهید گذاشت. به طور مثال، وبسایت بانک شما، که شما از طریق آن به حساب بانکی خود دسترسی پیدا می کنید، از طریق خود بانک به شما معرفی می شود پس از هر نظر قابل اعتماد است و در صورت بروز هر مشکلی، مسئولیت آن به عهده بانک شماست ولی اگر شما مشخصات حساب بانکی یا کارت خود را در وبسایتی که در مورد آن شناخت کافی ندارید وارد کنید، هرگونه سو استفاده از این اطلاعات به عهده شخص شما خواهد بود. در نهایت، تشخیص این که شما چه اطلاعاتی در مورد خود را خصوصی محسوب کرده و آنها را در اختیار چه کسی می گذارید با خود شماست ولی دقت تعریف دقیق این اطلاعات و تصمیم گیری درست در مورد به اشتراک گذاشتن آنها به شما کمک می کند که از حریم شخصی خود با دقت بیشتری محافظت کنید. در نهایت باید این نکته را مد نظر قرار دهید که ایجاد وبسایت ها، انتخاب نام و ظاهر آنها برای همه مقدور است و صرف وجود یک وبسایت در اینترنت که به شما وعده ارایه خدمات خاصی را می دهد، آن را قابل اعتماد نمی کند. در هر حال، توجه به موارد کلی زیر در هنگام استفاده از اینترنت می توانند به شما در محافظت از حریم شخصی تان کمک کند.

·        در سایتهایی که نیاز به ثبت نام (Registration) برای ارایه خدمات دارند، تا حد امکان از ارایه اطلاعات دقیق مربوط به خودتان پرهیز کنید. اکثر این سایت ها از شما نام، نام خانوادگی، آدرس و آدرس ایمیل شما را خواستار می شوند. در صورت عدم اعتماد کامل به سایت مورد نظر و این که دقیقا چه سرویسی به شما ارایه می دهد از اطلاعات شما چه استفاده ای می کند، از وارد کردن اطلاعات واقعی، به خصوص مواردی مانند آدرس دقیق پستی و شماره تلفن خودداری کرده و حتی الامکان از نام مستعار استفاده کنید.

·        هیچ وبسایتی برای درخواست شما برای عضویت، مجاز به درخواست کلمه عبور شما برای سایتهای دیگر، به خصوص کلمه عبور صندوق پست الکترونیکی شما نبوده و در صورت وجود چنین درخواستی قطعا به وبسایتی که چنین در خواستی از شما دارد اعتماد نکنید.

·        هیچ وبسایتی حق درخواست و ذخیره سازی اطلاعات کارت یا حساب بانکی شما را ندارد و در صورت وجود چنین درخواستی به هیچ وجه به آن پاسخ ندهید. برای خرید های اینترنتی، حتما دقت داشته باشید که صفحه ای که شما در آن اطلاعات کارت بانکی خود را تهیه می کنید، توسط یکی از بانک های معتبر تهیه شده باشد و دارای لوگوی بانک مذکور باشد. این گونه سایتها به طور اعم دارای صفحه کلید های مجازی برای ورود رمز کارت شما هستند و در غیر این صورت از وارد کردن رمز کارت خود در این سایتها اجتناب کنید و در صورتی که خرید آنلاین انجام می دهید، مشخصات سایتی که این خرید را از آن انجام می دهید به دقت ثبت کنید و موجودی کارت خود را در مقاطع مشخص زمانی بررسی کنید.

 

امنیت مرورگر ( Web Browser ):

اولین توصیه این مستند به شما این است که برای امنیت بیشتر سعی کنید که از مرورگر های متفاوت برای منظور های مختلف استفاده کنید و به استفاده از مرورگر پیش فرض سیستم اکتفا نکنید. در اکثر وبسایت های امنیتی امروزه، نرم افزار Chrome به عنوان امن ترین نرم افزار مرورگر وب و پس از آن نرم افزار Firefox به کاربران توصیه می شود. توصیه ما نیز به شما استفاده از یکی از این دو نرم افزار برای مرور صفحات وب است و علی الخصوص در صورتی که دارای حساب کاربری gMail هستید، برای دسترسی به حساب کاربری خود از نرم افزار Chrome استفاده کنید. نرم افزار Firefox نیز دارای بسته های نرم افزاری افزودنی متعددی می باشد که بعضی از آنها می توانند در راستای استفاده ساده تر و ایمن تراز اینترنت به شما کمک شایانی کنند. در نهایت، این بدان معنی نیست که اگر شما از مرورگری مانند Internet Expolorer استفاده می کنید، لزوما در معرض خطرات امنیتی قرار می گیرید، به ویژه اگر از نسخه های آخر این نرم افزار ( از نسخه 8 به بعد ) استفاده می کنید ولی استفاده از این مرورگر، ریسک استفاده شما از اینترنت را افزایش می دهد و به نسبت دارای امکانات کمتری برای پردازش صفحات وب است. از موارد دیگری که باید به آن توجه کنید، فن آوری هایی مانند Active X  ها و کوکی ها ( Cookies ) هستند. این فن آوری ها شامل بسته های نرم افزاری کوچکی هستند که از طریق مرورگر شما اجرا می شوند ولی به بر خلاف صفحات عادی وب، به رایانه شما دسترسی دارند و در مورد آن اطلاعات جمع می کنند و می توانند در عملکرد رایانه شما اختلال ایجاد کنند. توصیه ما به شما این است که حتما به قسمت امنیتی نرم افزار مرورگر خود سر بزنید و گزینه های مربوط به اجرای این گونه نرم افزار ها را محدود کنید. در مورد نرم افزار Internet Explorer، این گزینه زیر منوی Tools > Internet Options و در نوار Security  قرار دارند. به هر حال، از هر مرورگری که استفاده می کنید، دقت به موارد زیر به شما توصیه می شود.

·        مرورگر خود را به روز نگه دارید. ترجیحا از یکی از مرورگر های نام برده شده در این مستند استفاده کرده و حتما مرورگر خود را به روز نگه دارید. اگر از نرم افزار Internet Explorer استفاده می کنید، حتما از نسخه 9 به بعد این نرم افزار استفاده کرده و سیستم عامل و مرورگر خود را به روزآوری کنید. شرکت مایکروسافت، هر از گاهی بسته های تکمیلی خود را که حامل آخرین اصلاحات امنیتی هستند، برای کاربراین سیستم عامل ارسال می کند. دریافت این بسته های نرم افزاری برای همه نرم افزار های مرورگر، به خصوص نرم افزار های تحت سیستم عامل ویندوز که از آسیب پذیری بالاتری برخوردار هستند، بسیار ضروری است.

·        حتما مشخصات امنیتی مرورگر خود را بررسی کنید. اگر از نرم افزار Internet Explorer استفاده می کنید، از نسخه 9 به بعد این نرم افزار در ذیل منوی Tools گزینه هایی از جمله Tracking Protection و AtiveX filtering  اضافه شده اند. حتما این گزینه ها را که امنیت استفاده شما از این نرم افزار را افزایش می دهد فعال کنید. همچنین در ذیل گزینه Tools با انتخاب گزینه Internet Options و انتخاب نوار Security می توانید جزییات امنیتی نرم افزار خود را ببینید و از طریق یک دکمه تنظیم، میزان امنیت سیستم را بالاتر یا پایین تر ببرید یا در صورت لزوم تنظیمات ویژه مد نظر خود را وارد کنید. دقت داشته باشید که این نوار ( که به بالا و پایین حرکت می کند و سطح امنیتی مورد نظر شما را تنظیم می کند ) حد اقل در سطح میانه و از میانه به بالا باشد و ترجیحا استفاده از Cookies در سیستم شما غیر فعال شده باشد، مگر در مواردی که کاملا ضروری به نظر شما می آید. در صورتی که از مرورگر های دیگر استفاده می کنید، تنظیمات مشابه را در آنها پیدا کرده و از امنیت سیستم خود مطمئن شوید.

·        تقریبا تمای نرم افزار های مرورگر به شما پیشنهاد ذخیره رمز عبور شما برای سایتهای مختلف را می دهند تا شما در صورت مراجعه مکرر به این وبسایت ها نیازی به ورود مرتب رمز عبور خود نداشته باشید. این مستند، استفاده از گزینه را به دلایل متفاوت، به هیچ عنوان توصیه نمی کند. بهتر است، رمز عبور خود را به خاطر بسپارید و مرتبا وارد کنید چرا که در صورت دسترسی نرم افزار های مهاجم به رایانه شما، آنها خواهند توانست از این طریق، به رمز های عبور شما دسترسی حاصل کنندو یا در صورت این که رایانه شخصی شما به هر دلیلی توسط شخص دیگری مورد استفاده قرار بگیرد، این شخص استفاده کنند به رمز عبور های شما دسترسی خواهد داشت.

·        اگر تاریخچه وبسایت هایی که مورد بازدید شما قرار گرفتند، برای شما به عنوان اطلاعات شخصی محسوب می شوند، هر از گاهی می توانید اقدام به پاک کردن این اطلاعات کنید. همچنین، نرم افزار Internet Explorer  در نسخه های جدید خود، قابلیتی به نام inPrivate Browsing را گنجانده که می تواند برای کاربر مفید واقع شود به ویژه در مواردی که مجبور به استفاده از رایانه های عمومی ( به طور مثال در محل کار یا کافی نت ها ) هستید،می توانید از این قابلیت برای دسترسی به سایتها بدون برجا گذاشتن رد پای به خصوصی استفاده کنید. گزینه inPrivate Browsing در هنگام باز کردن یک پنجره جدید به شما پیشنهاد می شود و در صورت استفاده از آن نرم افزار مرورگر هیچ گونه اطلاعات در مورد فعالیت های انجام شده توسط شما در اینترنت را ثبت نمی کند و بعد این اطلاعات توسط سایر استفاده کنندگان از این رایانه در دسترس نخواهد بود.

·        در صورتی که از نرم افزار FireFox استفاده می کنید، امکان استفاده از افزوده ( Add-On ) های مختلفی برای شما فراهم است که به سادگی از وبسایت این نرم افزار قابل دریافت، یا از سایر منابع قابل تهیه هستند. از مهمترین این افزوده ها می توان به HTTPS Everywhere ، NoScript و Adblock plus اشاره کرد. دو افزوده آخر از طریق بستن سیستم به روی فایل ها و نرم افزار های غیر قابل اعتماد به شما در تامین امنیت بیشتر سیستم کمک می کند و افزوده اول با استفاده از پروتکل HTTPS برای تمامی ارتباطات شما و رمزنگاری تمامی اطلاعاتی که شما در شبکه اینترنت رد و بدل می کنید، کنترل فعالیت های شما را برای شخص سوم بسیار مشکل ( عملا غیر ممکن ) کرده و به شما امکان دسترسی ایمن تری به فضای شبکه جهانی اینترنت می دهد.

·        وبسایتهایی از قبیل www.browserscope.com  و www.browserspy.dk در صورت مراجعه می توانند، به صورت انلاین نرم افزار مرورگر شما را بررسی کرده و ضعف های امنیتی آن را به شما گوشزد کنند. این مستند، مراجعه به این وبسایت ها را توصیه کرده و توصیه می کند که راهنمایی های ارایه شده در آنها را جدی بگیرید.

 

توصیه مهم :

یکی از مواردی که جدا به شما توصیه می شود، استفاده از نرم افزار های ضد ویروس و به ویژه نسخه هایی که دارای بسته های نرم افزاری حفاطتی برای ایننترنت هستند، است. این نرم افزار ها در پس از نصب، ترافیک رد و بدل شده از رایانه شما در اینترنت را کنترل کرده و شما از جزییات آن آگاه می کنند، لیست نرم افزارهایی که اقدام به ارسال و دریافت اطلاعات از رایانه شما می کنند را در اختیار شما می گذارند و رایانه شما از نرم افزار های غیر مجاز پاک می کنند.