عشرت آباد

آبادانی عشرت‌آباد به دهه (1290 ه.ق) و عهد ناصرالدین شاه قاجار مربوط می‌شود. هم‌اكنون كه بزرگراه صیادشیرازی را تا میدان سپاه (عشرت آباد) امتداد داده‌اند، عمارت كلاه فرنگی زیبایی كه در محدوده نظامی قرار دارد، از پس دیوارهای پادگاه خودنمایی می‌كند.

«كلاه فرنگی» عشرت آباد، عمارت سه طبقه‌ای است مشرف به استخری زیبا كه هر طبقه یك تالار و دو اتاق دارد. تالار طبقه دوم، تالار آینه است كه سراسر آن، آینه كاری شده و خاص استراحت شاه بوده است. ناصرالدین شاه، عمارت كلاه فرگی را برای اقامت همسرش (انیس الدوله) اختصاص داده بود.

در كودتای سوم اسفند 1299 شمسی، كودتاچیان چند نقطه مناسب شهر را برای استقرار قوای نظامی خود انتخاب كردند كه یكی از آنها عشرت‌آباد بود.

بعد از این تاریخ، پادگانی نظامی كه هنوز هم بر جای خود باقی است، در عشرت‌آباد تأسیس شد.

این محله جزء منطقه 7 تهران است. این محله از شمال به خیابان امجدیه، از جنوب به میدان سپاه، از غرب به دروازه شمیران و از شرق به خیابان بهار شیرازی منتهی می‌شود.


عود لاجان

عود لاجان از غرب به میدان 15 خرداد یا ارگ، از شرق به بزرگراه شهید محلاتی، از شمال به چهارراه سرچشمه و از جنوب به چهار راه مولوی منتهی و جزء منطقه 12 محسوب می‌شود. نام عود لاجان به زمانی باز می‌گردد كه تهران، دهی بیش نبود و از روزگاری باز مانده كه مردم آنجا به گویش خاص محلی خود سخن می‌گفتند كه مشابهت زیادی به گویش ده‌نشینان قدیم شهرستان شمیران داشته است.

(عود لاجان) تغییر یافته (اودلاجان) بوده است. (ان) در آخر كلمه، پسوند نسبت مكان است و (او) نیز بی‌گمان همان تلفظ محلی (آب) است و ظاهراً باقی كلمه نیز مشتق از (دراجیدن) یا به تلفظ محلی (دراجین یا دلاجین) به معنی پخش و تقسیم آب و نهر در رشته‌های كوچك آب است.

در این محله، خانه‌ةای قدیمی و كوچه‌های باریك در كنار آپارتمان‌های سر به فلك كشیده امروزی قرار دارد. دیگر ویژگی این محله، كوچه‌های تنگ و باریك است كه به كوچه‌های آشتی كنان معروف است.

از نشانه‌های دیگر محله عودلاجان، كوچه كلیمی‌هاست كه برای خود، مدرسه و كنیسه‌ای داشته‌اند.


فرحزاد

ده فرحزاد در شمال غرب تهران واقع شده و از بزرگراه یادگار امام و خیابان فرحزادی شهرك غرب می‌توان به آن رسید. این محله جزء منطقه 2 محسوب می‌شود.

این منطقه شمالی به دلیل هوای باطراوت و فرح‌انگیزش، به همین نام معروف است. فرحزاد در گذشته یكی از مناطق خوش آب و هوای تهران بود كه در تابستان به خاطر توتستان‌های پربارش، با استقبال‌ اهالی شهر مواجه شد. از زمانی كه امامزاده داود پذیرای زائران شده و مسافرین از این مسیر عبور می‌كردند، محله، رونق بیشتری یافت.

در حال حاضر نیز، فرحزاد می‌تواند گردشگاه خوبی برای شهروندان تهرانی باشد، هرچند اینك به دلیل گسترش شمال تهران، این گردشگاه ییلاقی بسیار كوچك شده است. بقعه امامزاده صالح و امامزاده ابوطالب نیز در شمال شرقی فرحزاد، در دهانه كوهستان واقع شده است.

پارك گلپاد و شهرك مسكونی بهرود، الموت، سهند، الوند و شهرك خودروسازان نیز در این منطقه جای گرفته است.

این محله از شمال به سعادت آباد، از جنوب به بزرگراه اشرفی اصفهانی، از غرب به بزرگراه اوین و از شرق به شهرك قدس منتهی می‌شود.


فرمانیه

فرمانیه حد فاصل خیابان دكتر لواسانی و بزرگراه صدر و خیابان‌های پاسداران و كامرانیه است و جزء منطقه 1 به حساب می‌آید. در گذشته املاك فرمانیه، همچون دیگر املاك شمال تهران، متعلق به كامران میرزا نایب السلطنه و بعد از آن، محل تشكیل جلسات برخی از اعضای دولت احمدشاه و رضاخان بود. فرمانیه پس از فوت كامران میرزا، از طرف دخترش به عبدالحسین میرزا فرمانفرما فروخته شد و فرمانفرما نیز آنجا را به پسرش، نصرت الدوله فیروز واگذار كرد كه فرزندش بعدها زمین را به اتباع ایتالیایی فروختند. هم اكنون از آن منطقه، تنها باغ بزرگ و اقامتگاه تابستانی سفارت ایتالیا باقی مانده است. فضای سبز فرمانیه با مساحت 18 هكتار، بسیار وسیع است. وجود درختان كهنسال و باغ‌های میوه از خصوصیات این ناحیه است كه از آب قنات‌ها و آب رودهای شمالی، جنوبی آبیاری می‌شوند. فرمانیه به دلیل وجود مسیل‌ها و آب‌ راهها،داریا چهار پل زیرگذر سواره رو به نام‌های پل آبشار (منتهی به كامرانیه)، پل دوقوز (حد فاصل اختیاریه جنوبی و شمالی)، پل دستواره (از دستواره به سمت پاسداران و بزرگراه صدر) و پل نوبنیاد (تقاطع پاسداران و آیت الله صدر) است.


فرهنگ

محله فرهنگ از شرق به خیابان وحدت اسلامی، حد فاصل چهارراه ابوسعید و میدان وحدت اسلامی و از غرب به امیریه، حد فاصل میدان منیریه و پل امیر بهادر، از شمال به میدان حسن‌آباد و از جنوب به خیابان مولوی، محدود است و جز منطقه 12 به حساب می‌آید. تاریخچه این محله تقریباً به 90 سال پیش می‌رسد و از جمله قدیمی‌ترین محله‌های تهران به حساب می‌آید. در ابتدای خیابان فرهنگ، از سمت خیابان وحدت اسلامی، مزكز آموزشی و تربیت معلم بلال حبشی است كه در سال 1352 بنا شده و دوره كاردانی مخصوص آموزش و پرورش را برگزار می‌نماید. این مركز، قبل از سال 1352، دبیرستان رازی مربوط به مؤسسه فرهنگی ایرانو فرانسه بود و دروس این دبیرستان به زبان فرانسه تدریس می‌شد. از معروف‌ترن كوچه‌های خیابان فرهنگ به كوچه فرمانفرما و خدایارخان می‌توان اشاره كرد. اولین ساختمان وزارت آموزش و پرورش دراین خیابان تأسیس شده و به همین دلیل، این خیابان به «فرهنگ» شهرت یافته است.


فلاح

محله فلاح در منطقه 17 واقع شده واز شمال به یافت‌آباد، از جنوب به زهتابی، از غرب به آیت‌ا... سعیدی و از شرق به قلعه مرغی منتهی می‌شود. فلاح یكی از كوچكترین محلات تهران به شمار می‌آید كه از تراكم جمعیت زیادی نسبت به دیگر محلات برخوردار است، به نحوی كه تقریباً پنج برابر تراكم متوسط تهران رادر خود جای داده است.

از ویژگی‌های این محله، كوچه پس كوچه‌های باریك و تنگ و خانه‌های كهنه و بی‌استقامت است. در قدیم یعنی 60 سال قبل،‌زمین‌های این منطقه، زراعی و متعلق به مالك بزرگی به نام فلاح بوده كه بعد از 1330 كارخانه صابون سازی در این محل احداث می‌شود. كارگران شاغل در كارخانه‌ها و زمین‌های كشاورزی فلاح، اولین ساكنین این منطقه را تشكیل می‌دهند كه اغلب نیز از مهاجرین به ویژه ملایری‌ها بوده‌اند.

محاصره شدن در خطوط راه‌آهن نیز ارتباط این محله را با بقیه شهر، قطع كرده و آن را به جزیره‌ای جدا از مجموعه تبدیل نموده است.

قدمت این محله را در حدود 150 سال می‌دانند.