نارمک

محله نارمك اكنون در منطقه 8 شهرداری تهران واقع شده و محدوده جغرافیایی آن از شمال به بزرگراه رسالت و فرجام، از شرق به تهرانپارس، از جنوب به خیابان دماوند و از غرب به بلوار مدنی ختم می‌شود. دیگر محلات همسایه نارمك عبارتند از: نظام‌آباد، وحیدیه، مجیدیه و ... وجه تسمیه این محله را چنین نوشته‌اند: «نارمك در گذشته دهی از توابع ری به حساب می‌آمده، با نام (نرمق) یعنی جایی كه انارستان است و دهستان (باكك)، از دهستان‌های خوش آب و هوای ری بودند. محصولات عمده این دهكده، غلات و انار و شغل اهالی آن، زراعت و باغبانی بوده است. راه رسیدن به دهكده نارمك، فرعی و دارای یك قلعه قدیمی بوده است. نارمك آبادی قدیمی است كه به تعریب آن را «نرمق» می‌گفتند.»
نارمك تا اواخر دهه 1320 از جمله مناطقی بود كه زمین‌هایش به دولت تعلق داشت و بعد از تقسیم‌بندی به مردم فروخته شد. در زمان مصدق، ساخت و ساز‌ به سبك شهرسازی مدرن در آن آغاز گردید. از ویژگی‌های نارمك می‌توان به میادین آن اشاره كرد كه دارای 100 میدان اصلی و فرعی است. میدان هفت حوض با نام‌ فعلی «نبوت» میدان اصلی نارمك است. از دیگر فضاهای سبز نارمك می‌توان به باغ فدك، پارك جنگلی ابراهیم آباد و پارك جنگلی شهید عسگری اشاره كرد.

نازی آباد

محله نازی‌آباد كه هم اكنون از جنوب به بزرگراه آزادگان، از غرب به بزرگراه تندگویان، از شمال به میدان بهمن از شرق به بزرگراه رجایی منتهی می‌شود، در منطقه 16 واقع شده است. نازی‌آباد در ابتدا اراضی بلاصاحبی بود كه دولت، مالكیت كسی را بر آنها نپذیرفته بود. هر چند اهالی می‌گویند كه احتمالاً خانمی با نام نازی صاحب زمین‌ها بوده است، اما روایتی دیگر حاكی از آن است كه تأسیسات راه‌آهن سراسری ایران در زمان جنگ جهانی دون به دست آلمانی‌ها (نازی‌‌ها) احداث گردید و آنها برای سكونت خود و نزدیكی آن به مكان راه‌آهن در این محله اسكان یافتند كه از آن به بعد این محله به نازی‌آباد معروف گردید. اراضی منطقه نازی‌آباد، در زمان دولت دكتر محمد مصدق در دهه 1330، كه بانك ساختمانی تأسیس شد، بنا به تصمیم دولت وقت و برای جلوگیری از سوء استفاده‌های گزاف و زمین بازان، در اختیار بانك ساختمانی قرار گرفت و از سوی بانك به 2800 قطعه زمین از 200 تا 600 متر تقسیم و متری 30 ریال (متری 10 ریال پیش قسط و بقیه در اقساط دو یا سه سال) به متقاضیان واگذار شد. هم اكنون این محله پرجمعیت‌، یكی از محلات جنوبی تهران به حساب می‌آید كه گاز شهری ابتدا در این منطقه به خانه‌ها كشیده شد.
محله نازی آباد، یكی از محلات منطقه 16 شهرداری تهران است.

نیاوران

قزیه نیاوران كه نام قدیم آن «كردوی» بوده است، در سه كیلومتری شرق تجریش قرار داشته و جمعیت آن را هزار تا هزار و پانصد نفر تخمین زده‌اند.
نیاوران از شمال به جمال‌آباد و سرخه حصار، از غرب به حصارك تجریش و جماران، از جنوب به حصار بوعلی و از شرق به ده كاشانك محدود بود.
برخی از مورخان «كردوی» را نام برادر بهرام چوبینه دانسته‌اند و این دو برادر را اهل ده مهران شمیران و مقیم ری گفته‌اند.
روایت دیگر حاكی است كه ناصرالدین شاه این قریه را از همسرش فخرالدوله گرفته و در عوض چیذر را به او داده است.
این معاوضه موجب تغییر نام آن به نیاوران شده، بدین ترتیب كه می‌گویند نیاوران، مركب از «نیا» (یعنی حد و نیز عظمت و قدر) و «ور» (یعنی صاحب و دارنده) و «ان» علامت نسبت است و در مجموع به معنی «كاخ داری عظمت» است. روایت دیگر حاكی از آن است كه این مكان، نی‌زاری بود كه در زمان فتحعلی شاه پس از قطع نی‌ها، آباد شد. یكی زا قدیمی‌ترین تكیه‌های تهران با قدمت بیش از 200 سال، در این محدوده قرار دارد. این محله در منطقه 1 واقع شده است.

هفت چنار

هفت چنار از محله‌ها معروف بریانك است. همانطور كه از نامش پیداست، این محله، چنار كهنسال ئ هفت تنه دارد كه قطر آن به 7 متر می‌رسد و علت نامگذاری این مكان نیز، همین است.
اعتقاد مردم محله بر این است كه این درخت در كنار چشمه‌ای قرار داشته كه به دنبال تبدیل اراضی به محل سكونت، خشك شده و قبلاً درخت از آن چشمه سیراب می‌شده است. سپس به دنبال خشكیدن چشمه، سقاخانه‌ای كنار درخت ایجاد شد تا هم رهگذران از آب آن سقاخانه بنوشند و هم هفت چنارسیراب شود، از مكان‌های قابل توجه محله هفت چنار، خانه‌ فرش و كتابخانه شبانه‌روزی در ساختمانی به مساحت 320 متر مربع و در سه طبقه است كه كنار درخت كهنسال ایجاد شده است.
باغ‌های موجود در منطقه نیز از دیگر فضاهای سبز است. باغ رعیت‌چی از معروف‌ترین باغ‌های منطقه است كه بازسازی شده و 4400 متر مربع مساحت دارد.
این محل هم‌اكنون جزء منطقه 10 شهرداری تهران به حساب می‌آید و از شمال به خیابان كمیل، از جنوب به خیابان قزوین، از شرق به بزرگراه نواب و از غرب به محله شمشیری منتهی می‌شود

هاشم آباد

محله‌ای است در جنوب شرق تهران كه در منطقه 15 واقع شده است. این محله از شمال به خیابان خاوران و از جنوب به بزرگراه بعثت منتهی می‌شود.
شرق این محله را سه راه بسیج و غرب آن را محله اتابك تشكیل می‌دهد. از جمله مكان‌های فرهنگی موجود در محله می‌توان به خانه فرهنگ محله هاشم‌آباد وابسته به سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران اشاره كرد.
این مركز در سال 1373 توسط شهرداری وقت تهران افتتاح شد. در ابتدا این مركز به عنوان كتابخانه‌ای وابسته به فرهنگسرای خاوران شناخته می‌شد، اما با گسترش فعالیت‌ها به خانه فرهنگ تغییر نام داد.
از دیگر اماكن مهم محله، می‌توان به پارك آبی آزادگان، خانه فرهنگ هاشم‌آباد، كتابخانه و نگارخانه خاوران اشاره نمود.
امامزاده سید ملك خاتون (از نوادگان امام موسی كاظم) نیز در این محل واقع شده. غالب فضای تجاری منطقه به كار تراشكاری و صافكاری اختصاص دارد.

وصفنارد

این محله كه به صورت وسفنارد هم نوشته شده، نام یكی از محله‌های جنوب شهر، واقع در منطقه 17 تهران است.
وصفنارد از جنوب به راه‌آهن تهران – اهواز، از غرب به جاده ساوه (بزرگراه آیتالله سعیدی) و شهرك ولی عصر، محدود می‌شود.
در سمت شرق وصفنارد، محله زهتابی و فرودگاه نظامی قلعه مرغی قرار گرفته است.
وصفنارد در قدیم روستای كوچكی در حاشیه تهران بوده و از «بلوك غار ری» به شمار می‌آمده، ولی امروزه جزئی از تهران بزرگ است.
نخستین بار، محمد شاه قاجار كانابی را به طول 42 كیلومتر باری عبور بخشی از آب‌های رودخانه كرج به تهران در این مسیر احداث نمود. در قدیم در وصفنارد، یخچال‌هایی وجود داشت كه زیرزمینی و دارای پله بود و اكبر مشتی ملایری، بستنی ساز معروف تهران قدیم، یخ‌ مصرفی‌اش را بیشتر از این یخچال‌ها تهیه می‌كرد. مسجد اعظم وصفنارد از زمان روستا بودن این محله رونق داشته و علت نامگذاری آن به مسجد اعظم این است كه در آن زمان برای یك روستا، مسجد بزرگی به شمار می‌آمده است.

ولنجک

یكی از محلات شمال شهر تهران واقع در منطقه 1 شهری است كه در گذشته دهی در دو كیلومتری شمال غربی تجریش بوده است.
ولنجك از شمال به كوه، از غرب به زمین‌های اوین، از جنوب به زمین‌های محمودیه و از شرق به زمین‌های اسد‌آباد منتهی می‌شود.
ظاهراً میرزا قاسم امام جمعه- پدر میرزا زین‌العابدین – آنجا را آباد كرده و همواره در دست سادات بوده است. آقا سید محمد، امام جمعه تهران، در زمان رضا شاه در ولنجك باغی ییلاقی داشت.
اكنون تنها چند باغ از ده ولنجك در حد فاصل خیابان ولنجك و انتهای خیابان آصف، باقی مانده است.
ولنجك مكان‌های مهمی را در خود جای داده است.بام تهران و تله كابین توچال از مناطق تفریحی این محله هستند كه همواره با استقبال خوبی از سوی مردم مواجه و از جذابیت‌های طبیعی این محله محسوب می‌شوند. دانشگاه شهید بهشتی نیز در این محله قراردارد.

ونک

ونك از آبادی‌های پهنه ری باستان است و به مناسبت‌های مختلف از آن در مناطق تاریخی یاد شده است. این ده، در دوره ناصرالدین شاه، جزء آبادی‌های خالصه بود كه میرزا یوسف مستوفی الممالك آن را از شاه خرید و با حفر چند رشته قنات، در آبادی آنجا كوشید.
ونك از سده‌های گذشته تا 30-40 سال اخیر دو پاره بوده است؛ یك پاره، ونك ارامنه نامیده می‌شد كه بخش شرقی ونك رادر برمی‌گرفت و قلعه ارامنه در مركز آن بود كه پیرامونش، كشاورزی و باغداری رونق داشت. هنوز هم قلعه ارامنه و گورستان ارمنیان در همین بخش وجود دارد. گورستان كهنه ارمنیان اكنون به باشگاه آرارات پیوسته و متصل به بخش جنوبی آن است. پاره دیگر ونك، مستوفی نامیده می‌شد كه بخش غربی ونك را در بر‌می‌گرفت و از آن، ده كنونی ونك و اراضی كشاورزی و باغ‌ها بازمانده است. مقبره مستوفی الممالك نیز در ونك است.
این منطقه از شمال به بزرگراه نیایش و از غرب به بزرگراه چمران محدود می‌شود. بافت مسكونی هنوز حالت قدیمی خود را حفظ كرده است؛ به طوری كه اكثر خانه ها ویلایی است. دانشگاه الزهرا در این منطقه واقع شده است.

یافت آباد

محله‌ای قدیمی در جنوب غربی كه در منطقه 18 تهران واقع شده است.
پس از فتح شیراز به دست آقا محمد خان قاجار، خانواده سلطنتی زند به یافت آباد كنونی در تهران منتقل شدند تا جهت جلوگیری از كودتا، تحت مراقبت قرار گیرند. آن‌ها در قلعه‌ای قدیمی، زندانی بودند تا در سال‌های بعد در اطراف آن منطقه سكنی گزیدند.
نام یافت آباد ظاهراً اولین بار توسط آن خانواده به این مكان اطلاق شده است.
در زمان رضا شاه، این محل، خان نشین و اغلب ساكنان آن از خاندان زند بودند. آنها در موقع دریافت شناسنامه، نام خانوادگی یافت آباد، زندیه، كلهر و ... برگزیدند. بعدها با مهاجرت خوانین از این منطقه، بافت مسكونی كه قبلاً شكل ویلایی در كنار باغات بود تغییر پیدا كرد.
اكنون بازار مبل فروشان یافت‌آباد، روزانه تعداد كثیری از شهروندان به خود جلب می‌كند. راه‌آهن تهران – تبریز از این محل عبود می‌كند و بزرگراه آیت الله سعیدی (جاده ساوه) منطقه را به دو قسمت شرقی و غربی تقسیم می‌نماید.

یوسف آباد

منطقه یوسف آباد را میرزا یوسف آشتیانی مستوفی الممالك در شمال غربی دارلخلافه ناصری احداث كرد و به نام خود، یوسف آباد نامید.
مستوفی الممالك برای یوسف آباد جاده‌ای احداث كرد كه از زیباترین گردشگاه‌های تهران به شمار می‌آمد. اراضی یوسف‌آباد از شرق به عباس آباد، از شمال به ونك، از غرب به امیر آباد و از جنوب به بهجت‌آباد می‌رسد؛ به طوری كه نوشته‌های موجود حكایت می‌كند شاهزاده وجیه الله میرزا سپهسالار سه دانگ از اراضی یوسف‌آباد را همچنان در تملك داشته و یك سال قبل از مرگ خود در سال 1323 (ه.ق) بیمارستانی در آنجا بنا نهاد كه در خیابان ولیعصر، تقاطع عباس‌آباد قرار دارد.
چند سال بعد، با تفكیك اراضی یوسف‌آباد و تقسیم آن بین كارمندان دولت، محله‌ای بزرگ به وجود آمد و از باغ‌های سرسبز گذشته آن اثری باقی نماند. تنها فضای سبز كوچك آن، پارك شفق است كه در سال 1348 احداث شد.
از مكان‌های مهم محله یوسف‌آباد می‌توان به فرهنگسرای شفق، پارك شفق، تئاتر گلریز و... اشاره كرد. این محله در منطقه 6 تهران قرار گرفته است.